Lokal anesteziklere karşı gerçek alerjik reaksiyonlar çok nadirdir ve tüm reaksiyonların  % 1’inden azını oluşturmaktadır. Lokal anestezik ilaç solüsyonlarının enjeksiyonundan sonra sistemik yan etkiler gelişebilir. Bu reaksiyonlar,  geçici vazovagal bayılma ataklarından hayatı tehdit eden anafilaksiye kadar değişebilir. Lokal anestezik ilaç alerjilerinde hastalardan doğru ve ayrıntılı bir anamnez almak son derece önemlidir. Lokal anestezik ilaçlarla reaksiyon hikayesi olan hastalarda alerjik reaksiyon şüphesi varsa alerji testlerinin yapılması gerekir. Lokal anestezik ilaç ile gerçekleşen anafilaktik şok gibi alerjik reaksiyonların mekanizması IgE aracılı (Tip 1 aşırı duyarlılık) olduğu için alerji cilt testleri (deri prick testleri, intradermal testler) ile tespit edilebilir. Bu yazımızda sizlere lokal anestezik ilaçların tanı koyma araçlarını yazdık.

Lokal anestezik ilaç alerjilerinde hastalardan doğru ve ayrıntılı bir anamnez almak son derece önemlidir.

Çalışmalarda lokal aneztezik ilaç ile alerji testi için başvuran hastaların sadece % 15-37’sinde lokal anestezik ilaca karşı gerçek bir alerjik olayı düşündüren bir reaksiyon hikayesi vardır. Ayrıntılı bir tıbbi öykü gereksiz testi engelleyebilir, ancak hastalar yeterli bilgileri veremeyebilir. İşlem sırasında oluşan şikayetler, ilacın içeriği, dozu, koruyucuları veya adrenalin içerip içermediği  reaksiyonun başlangıcı ve süresi hakkında bilgiler, işlem yapılan klinikte kayıt edildiyse bu bilgiler son derece yardımcı olur. Bulguların yorumlanması ve gerekli testler mutlaka alerji uzmanları tarafından yapılmalıdır.

Lokal anestezik ilaçlarla reaksiyon hikayesi olan hastalarda alerjik reaksiyon şüphesi varsa alerji testlerinin yapılması gerekir.

Şüpheli bir reaksiyon geçiren bir hasta, alerji uzmanı tarafından araştırılmalıdır. Lokal anestezik ilaç ile gerçekleşen anafilaktik şok gibi alerjik reaksiyonların mekanizması IgE aracılı (Tip 1 aşırı duyarlılık) olduğu için alerji cilt testleri (deri prick testleri, intradermal testler) ile tespit edilebilir.

Deri testinin amacı,  hasta için gelecekte yapılabilecek tıbbi müdahale ve işlemlerde kullanabileceği tek bir lokal anestezik ilacı bulmak olmalıdır. Güçlü bir anafilaktik reaksiyon şüphesi varsa, farklı gruplardan lokal anestezik ilaçlar kullanılabilir. Amid  grubundan lokal anestezik seçilmesi her zaman öncelikli olmalı çünkü kullanımı çok yaygındır ve alerjik reaksiyonların gelişme ihtimali daha düşüktür.  Anafilaktik şok reaksiyonların kapsamlı testi için önerilen ajanlar tetrakain, mepivakain, lidokain ve bupivakain kullanılabilir. Bununla birlikte, ulusal olarak en sık reçetelenen lokal anestezikler test için kullanılabilir.

Yama testi, lokal anestezik ilaçlara bağlı olarak gelişen kontakt dermatit veya egzama gibi şikayetleri olan hastalar için yapılması uygun olur.

İdeal olarak, lokal anestezik ilaçlarla temas alerjisi şüphesi bulunan hastalar, amid ve ester grubu lokal anestezikler ile koruyucuları parabenler ve metabisülfit  ile test edilmelidir. Güneş koruyucuları, güneş yanığı cildi rahatlatan losyonlar ve hemoroid merhemler gibi topikal preparatların yaygın bir bileşeni olan benzokain, alerjik kontakt dermatitin en sık nedenlerindendir. Benzokaine maruz kalan bireylerin % 5’inin duyarlı hale geleceği tahmin edilmektedir. Bu yüzden benzokain içeren preparatları kullanan hastalarda kontakt dermatit geliştiyse yama testi yapılması gereklidir. Lidokain ile oluşan temas alerjisinin en yaygın nedeni pruritus ani ( makatta kaşıntı  )anal çatlak ve fissürlerde için kullanılan pomad veya merhemlerdir.

Lokal anestezik ilaç alerjilerinin tanısını koymak için kullanılan lokal anestezik ilaç provakasyon testi altın standart olarak değerlendirilir ve mutlaka yapılmalıdır.

Lokal anestezik ilaç provakasyon testi çok önemlidir, çünkü mekanizma ne olursa olsun olası alerjik reaksiyonları ve diğer advers etkileri tam olarak değerlendirir. Negatif cilt testlerinden sonra yapılması gerekliyse mutlaka alerji uzmanı tarafından değerlendirilmesi ve kararının verilmesi gereklidir. Ciddi astım veya altta yatan kalp rahatsızlığı gibi durumları olan hastalarda ve hayatı tehdit eden immünsitotoksik reaksiyonlar yaşayan hastalarda test yapılmamalıdır. Hipertansiyon için kullanılan ACEI (Anjiyotensin dönüştürücü enzim inhibitörleri) testten önce kaçınılmalıdır.

Lokal anestezik ilaç alerjisinin tanısında kanda bakılan testlerde bulunmaktadır.

Lökosit salınım testi, RAST ve bazofil aktivasyon testi kandan Tip I (erken tip aşırı duyarlılık ) alerjik reaksiyonların tanısında kullanılabilir. Lenfosit tranformasyon testi ile de kandan Tip IV alerjik reaksiyonların tanısı koymakta yardımcı olabilir. Kandan bakılan bu testler ne yazık ki lokal anestezik ilaç alerjisi koymak için şuanda yeterli değildir. Bu testlerin hepsi lokal anestezik ilaç alerjisini tek başına ekarte etmez.

Önemli Bilgi

Alerji uzmanları ise (yeni adıyla İmmünoloji ve Alerji Hastalıkları Uzmanı) 18 yaşından büyüklerde görülen astım ve alerjik hastalıklar konusunda özel eğitim alarak İmmünoloji ve Alerji Hastalıkları Uzmanı diploması alan ve aynı zamanda da İç Hastalıkları veya Göğüs Hastalıkları veya Dermatoloji Uzmanı olan doktorlardır.