Astımlı Çocuklar Spor Yapabilir Mi?-Sports Tv

Yeliz Karakaya: Spor ve sağlıktan hepinize mutlu günler. Bugün İstanbul Alerji Merkezi’ ndeyiz ve Prof. Dr. Ahmet Akçay ile birlikteyiz. Malum bahar ayı yaklaştığında alerjik semptomlar da ortaya çıkabiliyor. Bizde bugün alerji ve astım ve sporla ilgili sorularımızı doktorumuza yönelteceğiz. Hoş geldik diyorum aslında ben

Ahmet Akçay: Evet. Hoş geldiniz

Yeliz Karakaya: Nasılsınız?

Ahmet Akçay: Teşekkür ediyorum siz nasılsınız?

Yeliz Karakaya: Bizlerde çok iyiyiz hocam. Hocam önce isterseniz dediğim gibi yaklaşan bahar ayından bahsettik polenlerden bahsettik ve ortaya çıkan bazı alerjik semptomlar var. Biraz alerjiden bahsedebilir misiniz öncelikle?

Ahmet Akçay: Alerji vücudun çevremizde bulunan alerjenlere aşırı tepki vermesine diyoruz. Örneğin bir bahar alerjisinde polenlere karşı vücudun aşırı tepki vermesine bahar alerjileri diyoruz. Tabi ki mevsim bahar, bahar ayları mart nisanda mayıs da polenlere karşı alerjisi olanlar için bir kabus haline geliyor. Ne oluyor? Bahar alerjileri olanlar özellikle burunda kaşınma, nezle, burunda tıkanma, gözlerde sulanma, boğazda gıcıklanma, sık sık burunda kanama, gözlerde sulanma, kaşınma hatta nefes sıkışması, öksürük gibi belirtiler ortaya çıkıyor.

Yeliz Karakaya: Alerjik semptomlar her bünye de olabilecek semptomlar mı hocam? Bunlar bizim doğuştan getirdiğimiz semptomlar mı yoksa sonrasında da ortaya çıkabiliyor mu?

Ahmet Akçay: Bu herkes de olmuyor bunun asıl nedenlerinden en önemlisi genetik. Eğer anne de veya baba da alerjik bir hastalık varsa çocuk da alerjik durumlar gelişme riski %30 ile %50. Eğer hem anne hem baba da alerji varsa bu risk %80 ‘ e çıkabiliyor. Onun için genetik en önemli. Tabi ki sadece genetik ile açıklamak mümkün değil çevresel faktörlerle de açıklamak lazım. Eğer ilk iki yaşta gereksiz antibiyotik kullanılmışsa ve çevrede ki alerjenlerle fazla temas olmuşsa, hava kirliliği ile temas olmuşsa, fast food türü beslenme olmuşsa, sezeryan doğum, erkek cinsiyet bunlar gibi bir çok risk faktörleri de alerjik hastalığın ortaya çıkmasına neden olabiliyor.

Yeliz Karakaya: Size gelen hastalarınıza baktığımız da hocam ne kadarı bilinçli polene karşı alerji olduğunun farkında yada yani bu alerjik semptomları taşıdığının ve alerji olduğunun farkında aslında?

Ahmet Akçay: Şimdi büyükler genelde aldırış etmeyebiliyor kendileri için yani eğer kendimizde burunda kaşınma, hapşırma varsa pek aldırış edilmiyor. Ama çocuklarda aldırış edilebiliyor. Çocuklarımız çünkü bizim için çok daha değerli. Çocuklarında genelde önemsiyorlar ama tabi burada da önemsiyorlar ama nereye gideceklerini tam bilemiyorlar. Orada sıkıntı yaşıyorlar. Bu çocuklarda ki çünkü alerjiler çocuğun hayat kalitesini çok etkiliyor okul başarısını etkiliyor, hayat kalitesini etkiliyor, okula devamsızlığı etkiliyor bir çok faktörden dolayı çocuğun hayatını etkiliyor.

Yeliz Karalaya: Zaten yapılan araştırmalarda da hocam özellikle bu çocuklarda görülen alerjik semptomların onların derslerine sınavdaki başarılarına bile gerçekten yansıdığı yönünde ilerliyor

Ahmet Akçay: Tabi düşünün ki çocuğun alerjik nezlesi var burun tıkalı, gözler sulanıyor gece yattı burun tıkanıklığından dolayı uyuyamıyor. E çocuk tabi ki uyuyamadığı için sabah yorgun uykusuz olarak okula gidiyor okulda uyumaya başlıyor, uyurken de bir taraftan ders dinlemesi etkileniyor bir taraftan da bir taraftan burun tıkalı akıyor çocuk nasıl ders dinlesin? Nasıl başarılı olsun? Tabi ki okul başarısı etkileniyor hele birde sınav zamanında da bu olursa düşünün sınavda testleri çözerken burunun aktığını, burnunun tıkandığını, gözlerinin sulandığını düşünün. Nasıl başarılı olsun? Konsantrasyon bozuluyor, kalite bozuluyor onun için hayat kalitesi için aslında çok önemli. Düşünün ki gittiğimiz bir işte çalışırken burnumuzun aktığını, tıkandığını bir ruhen sıkıntı çekeriz ve işe konsantrasyonumuz azalır onun için hayat kalitesinin artması için bir nedenin bulunması nedenin bulunduktan sonra da düzgün bir tedavinin yapılması gerekiyor

Yeliz Karakaya: Var olan alerjik semptomları da bir önlem almazsak bunların bir tedavisini uygulamazsak ileride astıma çevirebiliyor mu?

Ahmet Akçay: Evet. Eğer alerjik hastalıların önlemini almazsak tedavisini yapmazsak çok kolay sinüzit ortaya çıkar. Sinüzit ortaya çıktığı zaman ne olur? Sinüzit baş ağrısı yapar ve menenjite kadar ilerleyebilir. Bunun dışında geniz etini büyütebilir küçük çocuklarda. Çünkü arkaya doğru durmandan akıntı oluyor ve geniz etinde büyüme nedeniyle horlamaya neden olabilir. Ağız kokusuna neden olabilir çünkü sinüzit ağız kokusu da yapabilir bunun dışında alerjik nezlelerin her beş çocuktan bir tanesini daha sonra ki ileri hayatlarında astıma dönebiliyor bunun için astıma dönmesine neden olabiliriz. Ve eğer astımı varsa çünkü bahar alerjileri polen alerjilerine bağlı astımda olabiliyor. Astıma var ve tedavi ettirmiyorsak akciğerlerde kalıcı hasarlar ortaya çıkabilir ve kalıcı hasarlardan dolayı da artık biz iyileştirsek bile çocuğu o kalıcı hasarlardan dolayı bütün ömür boyu akciğerlerde hasarlardan dolayı öksürük ortaya çıkabilir. Kolay zatüre olurlar özellikle astımlıların tipik belirtilerinden bir tanesi de sık sık zatüre olurlar, akciğerde enfeksiyon oluşur. Onun için bir tedavisinin yapılmasında fayda var

Yeliz Karakaya: Evet astımdan da biraz bahsetmek istiyorum hocam ama ondan önce bu bahar alerjisi içinde hangi önlemler alınabilir neler tavsiye ediyorsunuz ve bunun ilaçla da bir tedavisi var mı?

Ahmet Akçay: Bir kere bahar alerjisi diyebilmek için öncelikle teşhis konulması lazım. Teşhis için biz alerji testi yapıyoruz. Genel de bahar alerjileri için polen alerjileri için testler her yaşta yapılabilmekle birlikte genelde iki üç yaşından sonra yapıyoruz. Çünkü baharla karşılaşması polenle karşılaşması gerekiyor en az iki kere ki alerji ortaya çıkabilsin. Bu alerji testinin de doğumdan 18 yaşına kadar olanlarda çocuk alerji uzmanlarınca 18 yaşından büyüklerde de yetişkin alerji uzmanlarınca yapılmasında fayda var. Çünkü bu teste göre neye alerjisi olduğu bilinecek ve alerji aşısı gerekiyor mu alerji aşısı gerekiyorsa da hangi alerji aşısının yapılmasının kararı verilecek . Onun için test çok önemli. Sadece test yapmakla teşhis konulmuyor. Bakıyorsunuz alerji testinde alerji var ama şikayet yok baharda. E buna da boşu boşuna aşı vermeye, tedavi vermeye gerek var mı? Yok. O hassasiyeti gösteriyor sadece test teşhis koydurtturmuyor. Onun için o  kişinin kliniği bulguları da önemli. Ve teşhisi koymuşsak eğer bu alerji testinin neye alerji çıktı? Örneğin ağaç alerjisi mi? Ağaç alerjisi en erken başlar yani şubatta martta bu ağaçlara bağlı polenlere bağlı alerjisi olanlarda şubatta martta şikayetler başlar çimenlere ve otlara olanlarda ise genelde nisanda mayıs da başlar. Yabani otlara bağlı olanları ise temmuz ağustos da ortaya çıkar. Biz nete alerjisi olursa o kişinin ne zaman belirti vereceğini de anlayabiliyoruz. Onun için buna göre önlem almamız gerekiyor. Ve önlem olarak da bir kere hava sıcakken ev diyelim çıktı sokağa çok güzel hava sıcak polenlerin en fazla olduğu dönemler o zamanlar oluyor. Ne yapmamız gerekiyor? Bir kere dışarıya çıkarken gözlük takmamız gerekiyor. Çocuksa eğer çocuğun sevdiği bir gözlüğün takılması gerekiyor ve gözlük takılınca polenlerin göze yapışmasını engelliyor. Dışarıda bulunduğumuz süresince burnundan nefes alıp verilmesi önemli çünkü burun kılları bu polenleri filtre gibi tutabiliyor. Bunun dışında dışarı da kaldığımız süre boyunca elimizi bol bol su ile yıkamamız ağzımızı burnumuzu su ile gargara etmemiz fayda sağlayabilir. Bunun dışında dışarda hava sıcakken kalmışsak eve gittikten sonra kıyafetlerimizi değiştirelim ve duş alalım çünkü polenler kıyafetlere de yapışıyor ve evde içeriye girdiğimiz zaman ayakkabıları mümkünse oda  içine koymayalım ev içine almayalım çünkü ayakkabılara da polenler yapışıyor. Onun dışında çamaşır kuruturken de hava ile temas eden balkonda, yerlerde çamaşırları kurutmayalım çünkü bu çamaşır kururken de polenler yine çamaşırlara yapışır. Yapıştığı içinde sıkıntı var ondan dolayı kapalı yerlerde kurutmak da fayda var ve bir de otomobille çocuklar seyahat ediyorsa veya alerji varsa otomobil ile geldiğimiz için polen öncesi polen filtrelerimizi değiştirelim onlarda önemli. Evin havalandırmasını da genelde gün battıktan sonra yapalım. Sabahın erken saatlerinde polenler fazla oluyor eğer pencereleri açarsak tabi ki bu açıldığı zaman ne olur? Polenler içeriye girer rahatsız eder onun için gün batımından sonra genelde havalandıralım ve  hava temizleme cihazları da eğer çok fazla alerjimiz varsa hava temizleme cihazları kullanalım o polenleri temizlemesine katkıda bulunabiliriz

Yeliz Karakaya: Bir test yaptırmaya kalktığımızda bir sürü şeye karşı alerjimiz çıkabiliyor. Türkiye de de özellikle kedi olsun klima olsun parfüm olsun toz alerjisi olsun gerçekten çok fazla var. Baktığınız zaman yine hastalarınızda en çok gözle görülen alerjik durum neyden kaynaklı oluyor?

Ahmet Akçay: Şimdi burada alerjinin tipine bakacak olursak şehrin hangi şehirde yaşadığımız önemli. Eğer deniz kenarında olan bir şehirde yaşıyorsak en sık alerji ev tozu içindeki mitelara bağlı. Mitelara bağlı alerjiler eğer deniz kenarında değilse orta alanlarda örneğin Konya, Gaziantep gibi yerlerde ise en fazla polen alerjileri ortaya çıkıyor. Yani burada yaşadığımız şehrin nerede olduğu önemli. Genelde deniz kenarı olan yerlerde nem fazla olduğu için genelde mitelara karşı alerji en fazla oluyor. Gıda alerjileri özellikle ilk üç yaşta ortaya çıkan bir alerjidir genelde çocukların %5, %6 ‘ ında gıda alerjisi vardır ve en sık da süte karşı yumurtaya karşı alerjisi olur. Yaş büyüdükçe genelde dört beş yaşından sonra gıda alerji oranı %1 den daha azdır ve büyük yaş grubunda genelde kuruyemişlere karşı bunun dışında kabuklu deniz hayvanlarına karşı, balıklara karşı, meyvelere karşı daha fazla oluyor.

Yeliz Karakaya: Hocam biraz da astımdan bahsetmek istiyorum aslında çünkü günümüzde de bu ön yargıları sizde kırmaya çalışıyorsunuz eminim ama hala astım hastalarının özellikle sporla bağdaştırdığımız zaman çok fazla spor yapmaması, hareket etmemesi gibi de böyle bir söylemler var. Öncelikle biraz astımdan bahsedelim isterseniz. Sporun astıma da etkisinden de bahsedebilir miyiz?

Ahmet Akçay: Evet. Astım demek bu çocuğun çevremizde ki alerjenler nedeniyle akciğerlerde hasar gelişmesi neticesiyle akciğerlerin aşırı hassaslaşması ve bunun sonucu olarak da sık sık öksürük, nefes sıkışması, akciğerlerde hırıltı gibi belirtilerle kendini gösteren hastalığa astım diyoruz. Akciğerlerde tabi ki bir hassasiyet olduğu için egzersizle de bronşlarda daralma oluyor. Bronşlarda daralma olmasından dolayı da şikayetleri çıktığı içinde anneler tabi ki ne diyor? Spor yapmasın diyor. Ama burada bir çelişki var. Neden derseniz? Eğer çocuk spor yapmazsa ne olur? Kilo alır. Kilo alınca ne olur? Astım daha da ağırlaşır verdiğimiz tedavi de fayda etmemeye başlar . Çünkü bu fazla kilolar ne yapıyor? O yağ hücreleri astımı ağırlaştıran alerjiye neden olan bazı maddeler salmaya başlıyor. Bu maddeler astım hastalığının kötüleşmesine neden oluyor. Bunun dışında bu fazla kilolar bronşları daraltıyor buda yine akciğerlerin daralmasını kolaylaştırıyor ve fazla kilo reflüye neden oluyor. Reflü de aynı şekilde yine astımın ağırlaşmasına neden oluyor ve verdiğimiz ilaçlarda artık etki etmemeye başlıyor fazla kilolularda astım ilaçlarının etkisi de azalıyor. O zaman ne yapmamız gerekiyor? Tabi ki egzersiz yapmamız gerekiyor çünkü egzersiz astımlılarda direnç oluşturuyor akciğerleri kuvvetlendiriyor, onun için bu sporu yapmak gerekiyor. Ama ne zaman? Akciğerler normal kapasiteye ulaşmışsa yani tedavi ile kontrol altına alındıktan sonra sporu öneriyoruz

Yeliz Karakaya: Astım hastaları en çok hangi sporları yapmalı sizce?

Ahmet Akçay: Astımlılar her türlü sporu yapabilir sadece bir tek sporu yapamaz. Bu spor dalmadır. Dalgıçlığı önermiyoruz. Neden? Çünkü dalgıçlıkta akciğerler hassas olduğu için akciğerlerin hasar görme şansı çok fazla oluyor. Onun için tek önermediğimiz spor dalı dalmaktır tüp ile dalmak. Bunun dışında bütün sporları yapabilir ama biz soğuk hava da kış sporlarını çok önermiyoruz. Ama tabi ki yapabilir, her türlü sporu yapabilir ama genelde soğuk hava da yapılan sporları çok fazla tavsiye etmiyoruz. Bunun dışında bisiklet sporunu çok tavsiye etmiyoruz ama yüzmeyi en çok tavsiye ettiğimiz spor dalı. Yüzmek. Neden yüzmeyi tercih ediyoruz? Çünkü yüzmekte nefes alıp verme egzersizleri oluyor. Nefes alıp verirken akciğerlerin kapasitesi genişliyor akciğerler kuvvetleniyor ve astımlılardaki tedavi şansımız daha da artıyor onun için yüzmeyi tavsiye ediyoruz ama basketbol, voleybol, tenis de tavsiye edilebilen önemli spor dallarından bir tanesi

Yeliz Karakaya: Astımlı hastalar hocam bir çok spordan bahsettik özellikle hepsini yapabilirler dediniz birkaçına dikkat etmek şartıyla. En çok spor yaparken nelere dikkat etmeleri gerekiyor?

Ahmet Akçay: Astımlı çocuklar da eğer polen alerjisi varsa polenlerin yoğun olduğu zamanlarda dışarda spor yapmamaya gayret göstersinler genelde kapalı yerlerde yapmaya çalışsınlar. Bunun dışında spor yapmadan önce 30 dakika önce örneğin spor yapmaya gideceğiz evde bir 15 dakikalık ısınma hareketleri yapsınlar hafif terler gibi olalım 15 dakika, ondan sonra spor yapmaya giderken 15-20 dakika zaten zaman geçecektir. 30 dakika öncesinde yapılan ısınma hareketleri o kişinin egzersiz kapasitesini çok arttırıyor, nefes sıkışmasını azaltıyor. Eğer her spordan önce sıkışma oluyorsa da spor yapmadan 5-10 dakika öncesinde de nefes açıcı spreyler kullansınlar iki paf alsınlar ve ondan spor yapsınlar ve spor yaparken de yanlarında eğer astımımız varsa muhakkak nefes açıcı spreyi de yanlarında bulundursunlar çünkü spor yaparken sıkışma da olabilir. Genelde de sıkışma spor başladıktan sonra 5-10 dakika içerisinde ortaya çıkabiliyor ve bu 30 dakika bir saat kadar sürebiliyor onun için yanlarında bu nefes açıcı spreyleri bulundurmayı unutmasınlar

Yeliz Karakaya: Polen alerjisine karşı yapılan aşıların ne kadar etkisi olur hocam?

Ahmet Akçay: Polen alerjilerinde tabi ki ilaç tedavisi faydalı ancak bu biz tedavi ettikçe yine tekrarlayacaktır bunu tamamen ortadan kaldırmak ve kişinin hayat kalitesini arttırmak, şikayetlerini ortadan kaldırmak, ilaç ihtiyacını azaltmak için alerji aşıları ile tedavi edilebiliyor. Alerji aşıları alerjik nezle de astımda, göz alerjilerinde kullanılabilinir. Bunun için alerji aşıları dil altı tablet aşı ve cilt altı enjeksiyon aşı olarak iki grupta ayrılabilinir. Bu tedavinin başarılı olabilmesi için bu tedavinin alerji uzmanlarınca yapılması çok önemli. Eğer alerji uzmanlarınca yapılmamışsa o yapılan alerji karıiımı düzgün hazırlanmamışsa e tabi ki de bunun faydalı olması beklenemez. Çünkü bunun eğitim alan uzmanlarca bu konu da eğitim alan uzmanlar da alerji uzmanları olduğu için bu uzmanlarca yapılmasında fayda var

Yeliz Karakaya: Peki hocam şöyle kafa karışıklığı oluyor onu da söylemek istiyorum hemen. Bu tende de görülebilecek bir şey dokuda da olduğu için alerji uzmanını seçmek yerine gidip dermatoloğa gözükebiliyorlar zaman zaman. Bununla ilgili neler söylemek istersiniz? Bunun farkına nasıl varabilirler? Gittikleri doktorun mu onları yönlendirmesi gerekiyor bu konuda da?

Ahmet Akçay: Şimdi bir kere alerji konusunda eğitim alan uzmanlar çocuk hastalıkları uzmanlarından sonra uzmanlığından sonra çocuk alerji uzmanları için eğitim alan uzmanlara alerji uzmanı diyoruz. İç hastalıları, göğüs hastalıkları ve dermatoloji uzmanlarında da alerji uzmanlığı eğitimi alan uzmanlara da yetişkin alerji uzmanı diyoruz. Bu alerji uzmanlığını alanlar bu konu da tecrübeliler ama sadece üst ihtisası olmayan alerji uzmanı olmayan, dermatoloji uzmanı olmayan astım tedavi etmesi, alerjik nezle tedavi etmesi çok doğru bir yaklaşım değil çünkü şimdiye kadar bunun eğitimini almayan bir kişinin bu konularda tedavi yapmaya çalışması tabi ki tedavinin başarısını çok etkileyecektir. Onun için biz bunu tavsiye etmiyoruz

Yeliz Karakaya: Son olarak şunu da sormak istiyorum hocam size nasıl ulaşabilir izleyenler.

Ahmet Akçay. İstanbul Alerji Merkezi denildiği zaman zaten rahatlıkla internetten bulabilirler. Bunun dışında yerimizde bizim Teşvikiye de City’s Avm’ nin karşısında çok rahatlıkla her yerden ulaşabilirler

Yeliz Karakaya: Değerli bilgileriniz için çok teşekkür ediyorum hocam

Ahmet Akçay: Biz teşekkür ediyoruz

Yeliz Karakaya: Spor ve Sağlık da bugün İstanbul Alerji Merkezindeydik. Prof. Dr. Ahmet Akçay sorularımızı yanıtladı. Bir sonra ki bölümümüzde tekrar görüşünceye dek hoşçakalın sporla kalın

0 cevaplar

Cevapla

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir