Alerjik Rinit Hakkında Bilmedikleriniz

Burun akıntısı kaşıntısı ve tıkanıklık şikayetleri sık tekrarlıyorsa ve bir saatten uzun devam ediyorsa rinit olarak adlandırılır eğer bu hastalık alerjiye bağlı olarak gelişiyorsa alerjik rinit denir. Alerjik rinit şikayetlerinin ortaya çıkması için samana maruziyet gerekmemesine rağmen halk arasında en sık olarak saman nezlesi olarak adlandırılır. Alerjik rinit (saman nezlesi veya alerjik nezle ) burun akıntısı kaşıntısı tıkanıklık ve hapşırma bazen de göz kaşıntısı sulanma eşlik etmesi ile görülür. Alerjik rinit  (saman nezlesi), birçok ülkede olduğu gibi ülkemizde de yetişkinlerde en sık görülen Alerjik solunum yolu hastalığıdır. Bu makalede alerjik rinit hakkında tüm yönleriyle bilgi verilecektir.

 

istanbul alerji merkezi

ALERJİK RİNİT  ( SAMAN NEZLESİ )  NEDİR?

Ülkeler arasında farklılık göstermesine rağmen Alerjik rinit  (saman nezlesi), en sık görülen Alerjik solunum yolu hastalığı olarak karşımıza çıkmaktadır.

Ev tozu kedi köpek küf veya polen gibi alerjen dediğimiz alerjiye yol açan maddelerin burun içinde yapmış olduğu harabiyete bağlı olarak burun akıntısı, kaşıntısı, tıkanıklık ve arka arkaya 5 den fazla hapşırma ile kendini gösteren burunun alerjik iltihabına alerjik rinit veya saman nezlesi adını veriyoruz. Alerjik rinit genelde Alerjik konjonktivit (göz nezlesi), Alerjik sinüzit veya astımla birliktelik gösterebilir.

Alerjik rinit genellikle Mevsimsel veya yıl boyu olarak iki şekilde görülür .

Mevsimsel alerjik rinit belirtileri ilkbahar, yaz ve sonbaharın erken dönemlerinde ortaya çıkabilir. Genellikle küf sporlarına ve çimen, ağaç ve yabani otlardan gelen polenlere karşı alerjik duyarlılığa bağlı olarak gelişir.

Yıl boyu süren alerjik rinit belirtileri yıl boyu devam eder ve genellikle toz akarları, evcil hayvan kıl veya tüyleri, hamamböceği veya yine küf sporlarına bağlı olarak oluşur. Bazen altta yatan gıda alerjileri de nadiren uzun süreli nazal semptomlara neden olabilir.

Alerjik Rinit Sık mı Görülür ?

Alerjik rinit alerjik hastalıklar arasında özellikle yetişkinlerde en sık görülen alerjik hastalıktır. Dünyada birçok ülkede farklı oranlarda karşımıza çıkan alerjik rinit Türkiye’de ortalama olarak % 10 ile % 20 arasında bölgesel olarak değişmekle birlikte her 5 yetişkinden birinde görülmektedir.

Alerjik rinit özellikle sabah kalktığında veya bahar mevsiminde açık alana çıktığında kendini peş peşe hapşırma, burun akıntısı, kaşınması ve burun tıkanması şeklinde göstermektedir.

Özellikle polen alerjisi olan hastaların bahar geldiğinde hapşırma, burun akıntısı, kaşınması ve burun tıkanması şeklindeki şikayetleri her sene giderek artan bir şekilde tekrarlar.

Alerjik Rinit Önemli bir hastalık mı?

Alerjik rinit yetişkin kişilerin hem sağlık hem de sosyal yaşantısını etkileyip hayat kalitesini bozan ciddi bir sağlık sorunudur. Alerjik rinit sadece burun akıntısı kaşıntısı tıkanıklık ve hapşırma şeklinde

Alerjik rinit ile birlikte olan hastalıklar nelerdir?

Alerjik rinit bilindiği gibi diğer organlarında etkilenmesine bağlı olarak gözlerde kaşıntı, alerjik konjuktivite yol açar.  Ayrıca tekrarlayan sinüzitlere, burunda et ( nazal polip ) oluşumu, orta kulak iltihabı, duyma kusuru uyku apne ve astım gibi başka hastalıklara yol açar. Alerjik rinit şikayetlerinin yanına zamanla diğer organlarda oluşan hasarlara bağlı şikayetler eklenir.

Alerjik şikayetler birçok organı etkilediği için alerjik kişilerde gastroözofageal reflü ve sindirim sistemi şikayetleri daha fazla görülür. Uyku kalitesini bozduğu için ileri yıllarda uyku apneye yol açıp uykuda nefes durması sonrası beyinde ve diğer organlarda hipoksi gelişip hipertansiyon veya kalp damar hastalıklarına yol açabilir.

Alerjik rinit sadece burunda kaşıntı tıkanıklık akıntısı ve hapşırma şikayetleri dışında uzun süre bu şikayetlerinin devam etmesine bağlı olarak kişinin iş ve okul konsantrasyonunu, uyku düzenini bozar.

Çalışma hayatında kişilerin iş başarısını, kişiler ile olan diyaloğunu olumsuz etkiler. Özellikle çocukluk yıllarında okul ve sınıf başarısını olumsuz etkiler.

Uyku düzeni bozulan hastaların dikkat gerektiren işlerde konsantrasyon kaybı oluşur ayrıca dikkat gerektiren trafikte kazalara yol açabilir.

ALERJİK RİNİTE YOL AÇAN NEDENLER ?

Toplumda çok sık görülen alerjik rinit çimen, ağaç ve yabani otlardan gelen polenlerle, evcil hayvan kıl veya tüyleri ile ev tozu akarları ve küf gibi alerjenlerle oluşur ayrıca sigara dumanı, parfüm ve dizel egzoz gibi tahriş edici maddelerde alerjik şikayetlerin artışına yol açabilir.

Alerjik Rinit (Alerjik nezle) Nasıl Gelişir?

Alerjik rinitte diğer alerjik hastalarda olduğu gibi kişide var olan bir genetik yatkınlığa, çevresel faktörlerinde katkısıyla bozulmuş bağışıklık yanıta bağlı ortaya çıkar. Alerji vücudun  bağışıklık sisteminin, dış ortamdan vücudumuza giren alerjen adı verilen maddelere karşı oluşturduğu istenmeyen zararlı aşırı bir yanıttır.

Alerjenler alerjik hastalıklara yol açan yabancı maddelerdir. Alerjenler çoğu insan için zararsızdır. Ailesinde alerjik hastalıklar olan, kalıtımsal olarak alerji geliştirme eğilimine sahip olan atopik kişilerde ise hastalıklara yol açarlar. Alerjik hastalıklarda alerjenle karşılaşma ve yakınmaların ortaya çıkışı arasında çoğu kez hastanın da fark ettiği sebep sonuç ilişkisi vardır. Hasta duyarlı olduğu alerjenle karşılaştığı zaman yakınmaları başlar. Örneğin saman nezlesi ve alerjik konjuktiviti olanlarda bahar aylarında polenlerle karşılaştığında gözlerde sulanma, burunda kaşınma, akıntı, hapşırık gibi yakınmaları oluşur. Hayatımız boyunca karşılaştığımız alerjenlerden en önemlisi solunan havada bulunan ev tozu akarı, polen, küf sporları ve hayvan tüyleridir.

Alerjik Rinit’in En Önemli Nedeni  nedir?

Alerjik rinitin en önemli nedeni genetiktir. Anne, baba veya kardeşinde veya çocuklarında herhangi bir alerjik hastalık olan yetişkinlerin hayatlarının bir döneminde alerjik rinit gelişme olasılığı daha yüksektir. Bu nedenle özellikle ailesinde alerjik hastalık olan yetişkinlerin burun akıntısı tıkanıklık kaşıntı veya hapşırma gibi belirtileri varsa alerjik rinit teşhisi için incelenmesi gerekir.

Birçok çalışmada erkek cinsiyet, ailede alerjik hastalık bulunması, çocuklukta solunum yolu alerji saptanması, veya çocukken besin alerjisinin olması, nemli ve küflü ortamda uzun süre yaşamak, tek çocuk olmak veya kardeş sayısının azlığı, çocuğun bahar ve yaz aylarında doğmuş olması, yeşil alanda yaşıyor olması veya hava kirliliğinin fazla olduğu bölgelerde yaşıyor olması ile birlikte çok kabul gören hijyenik ortamda yaşamak alerjik rinit gelişimi için önemli risk faktörleri olarak gösterilmiştir.

Hangi Alerjenler Alerjik Rinite Neden Oluyor?

Hayatımız boyunca sayısız alerjenle karşılaşmamıza rağmen bunların içinde alerjik rinite yol açan başlıca alerjenler ev tozu mite’ları, polenler, küfler, kedi, kopek gibi evcil hayvanların alerjenleri, hamam böcekleri alerjenleridir. Bu alerjenlerle çevremizde sık sık karşılaşmamız alerjik rinite neden olmaktadır.

Sigara içmek, parfüm, saç spreyi ve duman gibi güçlü kokular, makyaj malzemeleri, çamaşır deterjanları, temizlik solüsyonları, havuz kloru, araba egzozu ve diğer hava kirleticileri de alerjik rinit belirtilerinin ortaya çıkmasını tetikleyici ajanlardır.

Astım varsa Alerjik Rinit olabilir mi?

Astımlı yetişkinlerde alerjik rinit birlikteliği % 60-% 80’ lere kadar çıkmaktadır. Bu nedenle astımlı yetişkin hastaların öncesinde bir alerjik rinit hikayesi vardır. Astım tanısı ile izlenen hastaların mutlaka alerjik rinit olup olmadığı sorgulanmalıdır.

Sigara Dumanına Maruziyet Alerjik Riniti nasıl etkiler ?

Sigara hayatımızda birçok soruna yol açar. Sigara dumanına maruz kalma hem alerjik hastalığın şiddetini hem de alerjene karşı duyarlanmayı arttırır. Bilimsel çalışmaların bazıları  annenin sigara içiciliğinin sadece ailesinde alerjik hastalık bulunan çocuklardaki alerjen duyarlılığı gelişme riskini arttırdığı gösterilebilmiştir.  Özellikle doğumdan sonra ilk bir yıl evde sigara içilmişse ve çocuk sigara dumanına maruz bırakılmışsa alerjik rinit gelişme olasılığı yüksektir. Bu çocukların ileriki yıllarda alerjik rinit ve astım gelişme riski ne yazık ki daha yüksektir.

Sigara içimi ile alerjik hassasiyetin oluşumu ve ileride oluşabilecek astım arasında kesin bir ilişki vardır. Bu sebeplerden dolayı alerjik astım olsun veya olmasın sigarayı bırakmaya yönlendirmeli ve pasif sigara içiminden de korunmalarını sağlamalıyız.

ALERJİK RİNİT (SAMAN NEZLERİ ) BELİRTİLERİ NEDİR?

Bahar aylarında polenler ile veya yıl boyu temas ettiğimiz ev tozu küfler veya kedi köpek alerjenleri özellikle burunda şikayetlere yol açsa da alerjik rinit birçok organ üzerinde etkisi görülmektedir.

Yetişkinlerde Alerjik Rinit Belirtileri nelerdir?

Alerjik rinitin herkes tarafından bilinen başlıca belirtileri  5 veya daha fazla hapşırma, burun akıntısı, kaşınması ve burun tıkanmasıdır.

Alerjik rinitin bunun dışında yaptığı birçok şikayet daha vardır. Özellikle uzun yıllar alerjik riniti olan hastalarda diğer organlarda da oluşan hasarlara bağlı olarak diğer şikayetler karşımıza çıkar.

Bunlar nelerdir?

-Geniz akıntısı özellikle hastalar tarafından geçmeyen boğazın arkasında balgam olarak söylenir.

-Öksürük uzun yıllar şikayeti devam eden hastalarda geniz akıntısı ile birlikte zamanla ortaya çıkar

-Yorgunluk devamlı uyku düzeni bozulan hastalarda en önemli şikayetlerdendir.

-Burun kanaması burunda oluşan harabiyetin neticesinde görülebilir.

-Öğrenme güçlüğü konsantrasyon bozukluğu yaşayan bir çok hastada özellikle çocukluk yıllarında daha fazla karşımıza çıkar

-Gözde sulanma, kaşınma ve konjunktivit alerjinin göz ve çevresinde verdiği zarara bağlı gelişir.

-Sık sinüzit solunum yolunda alerjik rinit ile birlikte sinüslerde oluşan hasara bağlıdır

-Ağız kokusu devamlı özellikle geceleri ağızdan nefes alan hastalarda geniz akıntısı ile birliktedir.

-İşitmede azalma alerjinin kulak üzerinde yaptığı hasara bağlı olarak alerjik rinit ile birlikte görülür.

-Tat ve koku bozukluğu burun tıkanıklığı ile birlikte görülür.

-Boğazda kaşıntı ve sık tekrarlayan farenjitler yine ağızdan nefes almaya bağlı gelişir.

-Diş çürümesi çocukluk yıllarında olduğu gibi yetişkinlerde de ağızdan nefes almaya bağlı olarak daha fazla görülür.

-Nefes darlığı ve hırıltı alerjik rinit alt hava solunum yollarını etkilemesine bağlı olarak astım şikayetleri başladığında görülür.

-Horlama özellikle geceleri ağızdan nefes alan hastalarda sık rastlanılan şikayetlerden biridir. İlerleyen yıllarda uykuda nefes durması ile karşımıza çıkabilir.

Alerjik Rinit öğrenme ve konsantrasyonu Etkiliyor!

Alerjik rinitli yetişkin hastalar burun tıkanıklığı, akıntısı kaşıntısı ve arka arkaya devam eden hapşırma nedeniyle genelde rahat uyuyamazlar. Gece uykudan uyanmak zorunda kalırlar bazı hastalar horlama şikayetleri nedeniyle gece sıçrayarak uyanır sonrasında tekrar uykuya dalarlar. Gece  uykusunu tam alamayan alerjik rinitli hastalar  bunun sonucu da sabah geç kalkarlar  öğrenme güçlüğü ve iş hayatlarında da konsantrasyon güçlüğü yaşarlar.

Alerjik Rinit mi Grip mi sıklıkla karışabilir?

Alerjik rinit sıklıkla kış aylarında grip belirtileri ile karışmaktadır. İki hastalığı birbirinden ayırmak zordur. Yetişkin hastalar Alerjik rinit olmasına rağmen birçok kez üst sonlunum yolu enfeksiyonu olarak değerlendirilip yanlış ilaçlar hatta gereksiz yere antibiyotik kullanmak zorunda kalabilirler. Sıklıkla karıştırılan alerjik rinit ve grip aslında alerji uzmanları tarafından kolaylıkla ayrılabilir ve gereksiz ilaç kullanımı engellenmiş olur.

Alerjik Rinit Belirtileri mevsimlere göre değişebilir mi?

Yetişkinlerde Alerjik Rinit veya saman nezlesi  polenlere  bağlı olarak  polenlerin yoğun olduğu bahar aylarında belirtileri artmaktadır. Bunun yanında ev tozu alerjisi yıl boyu şikayete yol açmasına rağmen özellikle ilkbahar ve sonbaharda mevsim geçiş aylarında alerjik rinit şikayetlerinde artışa yol açabilir.

Alerjik rinit uykuda nefes durmasına ( uyku apnesine ) yol açar mı?

Yetişkinlerde alerjik rinit, uyku bozuklukları veya duygusal problemler ve sosyal aktivitelerde sorunlar yol açabilir. Gece horlama sıklığı alerjik rinitte artar. Alerjik rinitli yetişkin hastalarda horlama daha ileride, obstrüktif uyku apnesi sendromu için risk faktörüdür ve polisomnografik ölçümler ile yapılan çalışmalarda hastalarda artmış uykuda nefes durması ( apne-hipopne ) indeksiyle ilişkili bulunmuştur

YETİŞKİNLERDE NE ZAMAN ALERJİK RİNİT AKLIMIZA GELMELİDİR?

Alerjik rinit halk arasında adlandırılması ile saman nezlesi veya alerjik nezle burun akıntısı kaşıntısı tıkanıklık ve hapşırma şeklinde görülür. Alerjik  rinit çoğu kez şikayetleri devam eden hastaların akılarına gelir peki hangi durumlarda alerjik rinit olabileceğimizi düşünmeliyiz ?

Hangi Durumda ALERJİ  aklımıza gelmelidir ?

1.Şikayetler çoğu kez belirli zamanlarda veya iş yeri, ev, park, bahçede gibi ortamlarda alerjen ile temas halinde ortaya çıkıyor olması

2.Burunda, boğazda, kulaklarda kaşıntı ve akıntının olması.

3.Hapşırmanın arka arkaya defalarca olması, bazen arka arkaya 10′ dan fazla olması

4.Beraberinde su gibi şeffaf ve bol miktarda burun akıntısının olması,

5.Gözlerde kaşıntı, kızarıklık ve sulanma yakınmalarının eşlik etmesi.

6.Burunda tek taraflı bazen sağ tarafta bazen sol tarafta olabilen zaman zaman tıkanıklığın olması.

7.Şikayetlerine ateşin eşlik etmiyor olması. Bazen hafif ısı artışı olabilir ama 38.5 derece ateş olmaz.

8.Şikayetlerin genellikle haftanın birkaç günü devam eden ve uzun süreli bazen bütün mevsim ayları boyunca olması.

9.Geçmişte çocukluk yıllarında veya aynı anda besin alerjisi, ciltte egzama veya ürtiker ( kurdeşen ) atakları olması.

10.Ailede ve akrabalar arasında  , özellikle kardeş anne ve baba gibi aile içinde veya akrabalarda benzer yakınmaları olan kişilerin olması.

11.Sık tekrarlayan sinüzit ve bronşit ile birlikte uzun süreli öksürük ataklarının olması.

Alerjik olabileceğini aklımıza getirmektedir.

ALERJİK RİNİT BELİRTİLERİ VARSA NE YAPMALIDIR ?

Alerjik rinit bunun dışında geniz akıntısı horlama uykuda nefes durması ağız kokusu, koku ve tat kaybı gözlerde boğazda kaşıntı şeklinde de kendini gösterebilir. Sık sık tekrarlayan Sinüzit, kulak iltihabı ( otit )  farenjit ve astım ile birlikte ortaya çıkabilir. Alerjik rinit belirtiler varsa ne yapmaları ve nereye gitmeleri konusunda bilgilendirmeye çalıştık.

Yetişkinde Alerjik Rinit Belirtileri nelerdir?

Yetişkinlerde ortaya çıkan Alerjik rinitin en sık belirtileri burunda kaşınma, akıntı, tıkanıklık ve arka arkaya hapşırmadır.  Bunun dışında eşlik eden birçok belirtileri vardır.

Sizin Alerjik Rinit Belirtileriniz Varsa Ne Yapmalısınız?

Alerjik  rinit belirtisi olan yetişkin hastaların alerji uzmanına gitmesinde fayda vardır. Alerjik rinit belirtileriniz varsa teşhisin konulması için incelenmesi ve alerji testlerinin yapılması gerekir.

Alerjik hastalıklardan birisi olan alerjik rinit  diğer hastalıklarda olduğu gibi birçok organ üzerinde etkilidir. Burun akıntısı tıkanıklık hapşırma şikayetleri başladığında çoğu kez KBB hekimlerine gidilir fakat hastalık sadece burun boğaz ile sınırlı değildir. Gözlerde kaşıntı sulanma olduğunda göz hekimlerine gidilir fakat alerji sadece gözlerimizde sınırlı kalmayacaktır. Nefes darlığı hırıltı geliştiğinde astım tanısı ile göğüs hastalıkları tarafından veya yanında eşlik eden egzama atopik dermatiti şikayetleri için dermatoloji tarafından izlenir. Alerjik hastalıklarında tanısı ve tedavisi alerji uzmanları tarafından yapılması bu yüzden çok önemlidir.

Alerjik hastalıkların hepsinde olduğu gibi doğru teşhisi konulursa doğru ilaçlar ile alerjik rinit belirtileri kontrol altına alınabilir ve birçok hekime gitmek gerekmez. Alerji uzmanları tarafından hangi alerjenlere alerjisi olduğu ve nasıl tedavi edileceği ve alerji aşısı gerekip gerekmediği ortaya çıkarılır.

Alerjik rinit belirtileriniz varsa alerji uzmanına gitmenizde fayda vardır.

-Yetişkin Alerji uzmanları 18 yaşından sonra görülen alerjik rinit ve alerjik hastalıklar konusunda özel eğitim alarak Alerji Hastalıkları Uzmanı diploması alan ve aynı zamanda da İç Hastalıkları Uzmanı olan doktorlardır.

-Yetişkinlerde alerji testinin yapılması ve değerlendirilmesinde eğitim alan tek uzman yetişkin alerji uzmanıdır.

-Alerji testinin yapılması, değerlendirilmesi ve alerji aşısı gerekip gerekmediği kararını yetişkin alerji uzmanları almalı ve tedavisini planlamalıdır. Aksi takdirde uzun sürebilecek yanlış teşhis ve tedaviye neden olabilir.

Alerjik Rinit belirtileriniz varsa Doktora Giderken Nasıl Hazırlık Yapmalıyım?

Burun akıntısı kaşıntısı tıkanıklık ve hapşırma şikayetleriniz varsa bu şikayetlerinizin alerjik olup olmadığının ortaya konması gereklidir. Alerjik rinit ile uyumlu şikayetlerininiz teşhisi için alerji doktoruna gitmeye karar verdiyseniz nasıl hazırlık yapılacağı hakkında bilgi vermeye çalışacağız

Alerjik Rinit için Alerji Uzmanına mı gitmeliyim?

Alerji  uzmanları diğer alerjik hastalıklar ile birlikte alerjik rinit teşhisinde çok deneyimli ve bu konuda özel eğitim alan aynı zamanda iç hastalıkları uzmanı olan doktorlardır. Bu nedenle mümkünse alerji uzmanına gidilmesinde fayda vardır.

Alerji uzmanlarına gittiğinizde şikayetleriniz alerjik olup olmadığı veya diğer hastalıklarla ilişkisinin olup olmadığının da teşhisi konulacaktır. Örneğin burun tıkanıklığı olan hastaların bir kısmının bu şikayetleri troid bezinin az çalışmasına bağlı ( hipotiroidi ) olabilir. Tiroide bağlı hastalığının tedavi edilmesi gerekli olduğunun önemi anlatılmadır. Alerji uzmanları aynı zamanda iç hastalıkları uzmanlarıdır.

Alerjik Rinit için Doktora Giderken Yapılmış Tetkiklerinizi Getirin!

Alerjik rinit belirtisi için alerji uzmanına giderken mutlaka daha önce yapılmış tetkiklerinizi çekilmiş röntgenlerinizi götürmenizde fayda var. Çünkü daha önce yapılmış olan tetkiklerin boşu boşuna yeniden yapılması engellenmiş olur.

Alerjik rinit için Doktora gitmeden Önce Bazı İlaçları Kesmelisiniz!

Alerjik rinit için doktora gitmeye karar vermişseniz ve mümkünse daha önce kullanmış olduğunuz alerji ilaçları, öksürük ve soğuk algınlığı ilaçları, antidepresanların bir kısmı özellikle antihistaminiklerin kesilmesi gerekir. Alerjik  rinit teşhisi için alerji testi gerebilir ve ne yazık ki bu ilaçlar da alerji testinin sonuçlarını etkileyeceği için doktora sorularak en az 1 hafta öncesinde bu ilaçların kesilmesi gerekir. Burun spreyleri ve nefes açıcı spreyler alerji testini etkilemez. Kesilmesine gerek yoktur. Ayrıca diğer hastalıklarınız için hastanın kullanmış olduğu tansiyon ilaçları, tiroid veya diyabet ilaçlarını kesmeniz gerekmez. Antibiyotik kullanıyorsanız kesmenize gerek yoktur.

Aç Kalmaya Gerek Yoktur!

Alerjik rinit teşhisi için gereken tetkikler için genellikle aç kalmaya gerek yoktur. Bu nedenle kahvaltı yaparak gelinmesinde fayda vardır.

ALERJİK RİNİT TANISI NASIL KONULUR?

Yetişkinlerde Alerjik rinit kişilerin hem sağlık hemde sosyal yaşantısını etkileyip hayat kalitesini bozan ciddi bir sağlık sorunudur. Alerjik rinit sadece burun akıntısı kaşıntısı tıkanıklık ve hapşırma şeklinde kalmaz ne yazık ki ileri yıllarda diğer sağlık sorunlarını beraberinde getirir. Alerjik rinit beliritileri olan yetişkinlerde alerjik rinit teşhisi konulması için alerji testleri yapılması gerekir. Sizler için alerjik rinit teşhisi için neler yapılması gerektiğini ve testlerin nasıl yapılacağını cevaplamaya çalıştık

Alerjik Rinit Teşhisi için Muayene nelere bakılmalıdır?

Yetişkinlerde Alerjik rinit teşhisi için dikkatli bir hikaye alındıktan sonra hastanın genel bir muayenesi yapılır eşlik edebilecek diğer hastalıklar açısından  muayenesi yapılmalıdır. Alerjik rinit ile birlikte astım olabileceği için solunum sistemi muayenesi kulakta akıntısı sinüzit ve farenjit olabileceği için üst solunum yollarına bakılmalıdır. Dikkatli burun muayenesi yapılmalıdır. Alerjik rinitle birlikte olabilen egzama yönünden de incelenmelidir.

Alerjik Rinit Teşhisinde Hangi Testler yapılır?

Yetişkinlerde Alerjik Rinit teşhisi için bazı testler yapılır. Bu testler içinde en önemlisi alerji deri testleridir. Alerji testleri her yaşta yapılabilmekle birlikte alerjik rinit teşhisi için genelde 2-3 yaşından sonra tüm yetişkinlerde yapılabilir. Alerji testi için en çok deri prick test dediğimiz ciltten yapılan testler tercih edilir fakat bazen deri testi yapılamayan hastalarda kandan da alerji testleri yapılabilir. Ciltten yapılan testler daha doğru sonuç vermektedir.  Alerji testi dışında bazen sümük tahlili, kan tahlili ve alerjik astım şüphesinde solunum fonksiyon testleri gerekebilmektedir.

Alerjik Rinit Teşhisi Bir Deneyim Gerektirir!!!

Alerjik rinit şikayetleri olan yetişkinlerde sadece bir testle teşhisi konulmaz. Teşhis bir bütün olarak değerlendirilmesi gereken bir durumdur. Alerjik rinit belirtileri, öykü ve alerji testleri ve diğer testlerle birlikte değerlendirilip kesin teşhis konulması gerekmektedir. Hastanın şikayetleri ile yapılan deri testlerinde uyumsuzluk varsa diğer testlerden ve tetkiklerden faydalanmak gereklidir. Alerjik rinit teşhisinde kullanılan alerjenler ve bu alerjenler karşı deri testlerinde görülen pozitif yanıt, hastanın uzun süre devam edebilecek tedavisi için çok önemlidir. Bu teşhisin konulması ve tedavinin planlanmasında deneyim ve eğitim çok önemlidir.

ALERJİK RİNİT HANGİ HASTALIKLARLA KARIŞIR?

Alerjik rinit burun akıntısı, kaşıntısı tıkanıklık ve hapşurma ile karşımıza çıkar fakat bu şikayetler sadece alerjik rinite ait belirtiler değildir. Alerjik olmayan rinitin birçok nedeni vardır bu yüzden alerji uzmanları tarafından tetkiklerin yapılıp sonrasında  alerjik olup olmadığının ortaya konulması gereklidir.

Alerjik olmayan rinitler içinde yer alan enfeksiyonlar önemli yer tutar. Enfeksiyonlara bağlı gelişen rinitlerde burunda tıkanıklık/konjesyon veya akıntıya eşlik eden yüzde ağrı/bası hissi veya koku duyusunda azalma vardır. Enfeksiyöz rinit yerine sıklıkla sinüzitte eşlik ettiği için enfeksiyöz rinosinüzit terimi tercih edilir.

İdiopatik rinit ( vazomotor rinit ) geç yaşta ortaya çıkmaları, nazal konjesyon ve postnazal akıntının daha ön planda olması, semptomların yıl boyunca sürmesi, solunumsal alerjenlerin aksine irritanlar ve iklim değişiklikleriyle ile şikayetlerin artması ayrıca aile öyküsünün olmaması veya konjunktivit gibi eşlik eden alerjik semptomların olmamasıyla alerjik rinitten ayırt edilebilir. Özellikle alerjik hassasiyetten çok sinirsel aşırı hassasiyet bağlı olarak ısı farklılığından sıcak-soğuk değişimi sigara dumanı, kimyasallar, keskin kokular gibi özgül olmayan tetikleyicilerle şikayetler ortaya çıkar. Bu kişilerin termoregülatuar sistemlerinde belirgin bozukluk vardır. Alerji deri testleri negatif saptanır.

Mesleksel Rinit belirli iş ortamındaki kimyasal veya alerjenlerin yol açtığı durumlara bağlı olarak gelişir. İş yerinde ortaya çıkan belirtiler, daha önceden var olan rinitin şiddetini arttırmasına da bağlı olabilir.

Hormonal Rinitler menstrüel siklus, puberte, gebelik ve hipotiroidi gibi bazı endokrinolojik hastalıklarda burunda şikayetlerin ortaya çıkmasına yol açabilir. Gebelik riniti, solunum yolu infeksiyonu veya alerjik neden olmaksızın gebeliğin son altı haftasında (veya daha fazla) gelişen ve doğumu takiben iki hafta içinde düzelen nazal konjesyon bağlanmıştır. Hipotroidi gibi hormanal bozukluklarında rinit yol açtığı unutulmamalıdır.

İlaça bağlı özellikle ağrı kesici ve dekonjestanlar rinit şikayetlerine yol açabilir.

Emosyonel rinit, atrofik rinit, ile veya fiziksel ve kimyasal maddeler bağlı olarak da rinit belirtileri ortaya çıkabilir.

Tüm bu gibi durumlarda burun akıntısı tıkanıklık hapşurma kaşıntı gibi şikayetlerle kendini gösterebilir. Bu yüzden alerji testleri ile alerjik nedene bağlı rinit olduğunun ortaya konulması tedavi için önemlidir.

ALERJİK RİNİT TEDAVİ EDİLEBİLİR Mİ?

Alerjik rinit ve birlikte eşlik eden diğer hastalıkların tanısı için testler yapıldıktan sonra alerjik rinit şikayetlerine yol açan alerjenler korunma veya oluşan şikayetleri tedavisi son derece önemlidir. Alerji uzmanları tarafından değerlendirilen hastaların alerjik rinit şikayetleri olmadan yaşaması sağlanır.

Yetişkinlerde Alerjik Rinit Tedavisi için neler yapılmalı?

Alerjik hastalıkların hepsinde olduğu gibi Alerjik rinit tedavisinde de korunma tedavisi, ilaç tedavisi, alerji aşısı, tamamlayıcı tedavi ve eğitim olmak üzere birçok faktör vardır.

Alerjik Rinit Tedavisinde Korunma Tedavisi nedir?

Alerjik hastalıklarda duyarlı olduğumuz alerjenlerle temas sonrasında ortaya çıktığı için Alerjik rinit korunma tedavisi şikayetlerin ortaya çıkmasına yol açan nedene yönelik yapılmaktadır. Hangi alerjene karşı duyarlılığımız oluştuysa o alerjene karşı korunma yapılır. Örneğin en sıklıkla karşımıza çıkan ev tozu akarı alerjisi varsa ev tozlarına karşı korunma önlemleri alınır. Hayatımızda ev tozlarını azaltacak önlemler alınmalıdır. Ev tozlarının yaşayacağı alanlar azaltmak için çarşaflar 60 derecede yıkanmalı,  yattığınız odada halılar kaldırılmalıdır. Ev toz tutabilecek eşyalar azaltılmalıdır.  Kedi köpek gibi hayvan epiteline alerjisi varsa bu hayvanlarla temas azaltılmalıdır. Alerjik rinitten sorumlu alerjenler alerji testleri ile tespit edildikten sonra bunlara yönelik korunma önlemleri sayesinde daha az alerjik rinit şikayetleri oluşur ve daha az ilaç kullanımı sağlanır.

Alerjik rinitli yetişkinlerin burunları çok hassastır ve bu nedenle birçok kimyasal maddeye aşırı yanıt oluşur. Özellikle günlük hayatımızda bolca kullandığımız deterjanlar, deodorant ve parfümler hapşırma burun akıntısı kaşıntısı şikayetlerini ortaya çıkarabilir. Alerjik rinitli yetişkin hastaların hayatların kokusuz detarjan gibi temizlik malzemesi  kullanması  ve keskin kokulu parfümleri kullanırken dikkat etmesi gerektiğini söylemek gerekir.

Alerjik rinit Tedavisinde İlaç tedavisi

Yetişkinlerde Alerjik rinit kişilerin hem sağlık hem de sosyal yaşantısını etkileyip hayat kalitesini bozan ciddi bir sağlık sorunudur. Burun akıntısı burun kaşıntısı tıkanıklık ve hapşırma gibi şikayetlerin mutlaka önlenmesi gerekir. Alerjik rinitin ilaç tedavisinde alerjik rinit belirtilerini düzelten ilaçlar ve iyileştiren ilaçlar kullanılmaktadır. Alerjik rinit için kullanacağımız ilaçların çoğu şikayetleri gidermek içindir. Alerjik rinit için kullandığımız ilaçları kestiğimizde çoğu kez hastanın şikayetleri geri gelir. Antihistaminikler, nasal steroidler ve lökotrien reseptör antagonistleri reseptör antagonistleri başlıca kullanılan ilaç gruplarıdır.

Alerjik rinit bazen tek başına olmaz yanında diğer eşlik eden hastalıklar astım veya egzama varsa bu hastalıklara yönelik de tedavide başlanmalıdır.

Alerjik rinitte ilaç tedavisi yapılması gereklidir. Şikayetleri kontrol altına almaya yardımcı olur ama tek başına kullanılması ileride astım olmanızı veya hastanın ilerlemesini engellemez.

Alerjik Rinit Tedavisinde Alerji Aşıları gerekli mi?

Alerjik rinit tedavisi için şuanda elimizde var olan en iyi tedavi yöntemi aşı tedavisi( immünoterapi ). Yetişkin  hastalarda alerjik rinite yol açan alerjene karşı uygulanan aşı tedavisi (immunoterapi) hastalığın şikayetlerini ortadan kaldıran, hastalığın ilerlemesini ve astım gelişmesinin engelleyen yapılabilecek en iyi tedavi yöntemidir.

Alerji aşısı ( immünoterapi ) tedavisi Dünya Sağlık Örgütü (WHO)’ nün onayladığı bir tedavidir. Alerji aşısı kullanılması ile ilaç kullanımına ihtiyaç azalmakta ve daha önce şikayetlere yol açan alerjenlerle karşılaşmayla sorun oluşmamaya başlamaktadır. Ayrıca astım gelişmemişse ileride gelişebilecek olan astım gelişmesini de engelleyebilmektedir. Günümüzde alerjik rinitin astıma ilerleyişini durdurabilme potansiyeli olan tek tedavi şekli alerjen spesifik alerji aşısıdır

Alerjik rinit Tedavisinde Tamamlayıcı Tedaviler nelerdir.

Alerjik rinit ciddi bir sağlık soru olması yanında aynı zamanda sosyal hayatı da büyük ölçüde etkilemektedir. Hastalar bu yüzden bir çok kez diğer tedavi yöntemlerine başvurabiliyor. Alerjik rinit tedavisi için tamamlayıcı tedaviler de zaman zaman kullanılmaktadır. Ancak akapunktur, biorezinans, homeopati, bitkisel tedavi gibi tedavilerin henüz bilimsel olarak çok faydalı olduğunu gösteren kanıtlar yoktur. Bitkisel ürünlerin bazen faydadan çok zarar verebileceği de göz önüne alınmalıdır. Bazen polen alerjisi olan hastaların içtiği bitki çayları ciddi sorunlara yol açabilir.  Polen alerjisi olanlarda polenlere maruz kalındığında burunların suyla yıkanması, gözlerine kaşımak yerine yıkaması veya eve geldiğinde duş alması faydalı olabilir.

Alerjik rinit Tedavisinde Eğitim önemlidir.

Alerjik rinit tedavisi diğer alerjik hastalıklarda olduğu gibi birçok parçanın birleşmesinden meydana gelmektedir. Alerjik rinit tedavisinde bu parçaların  her birinin yeri farklıdır ve bir bütün olarak değerlendirmek gerekir.  Alerjik rinit tedavisinde korunma yöntemlerinin nasıl yapılacağı, ilaç tedavisi ne zaman ve ilaçların nasıl kullanılacağı, alerji aşılarının nasıl kullanılacağının nasıl yapılacağını anlatan eğitimi verilmesi çok önemlidir. Alerjik rinit tedavisinde bir parçanın eksik olması diğerlerinin de eksik olmasına yol açar. Mutlaka alerji uzmanları kontrolünde hepsinin içeren her hastaya özel tedavi şemaları oluşturulmalıdır.

Sonuç olarak;

-Alerjik rinit çeşitli alerjenler nedeniyle burun mukozasında oluşan hasar sonucu burun akıntısı kaşınması tıkanıklık ve hapşırmaya yol açan alerjik bir hastalıktır.

-Alerjik rinit diğer organlarda oluşan hasarlarla birlikte ciddi bir sağlık sorunudur.

-Alerjik rinitin en önemli nedeni ailede alerjik hastalık olmasıdır.

-Alerjik rinit nedenleri alerjenlere maruziyet, , sigara dumanına maruziyet, çocuk yıllarında astım veya egzama olmasıdır.

-Yetişkinlerde Alerjik rinit belirtileri sadece hapşırma, burun akıntısı, burun kaşınması ve burun tıkanması yanında özellikle ilerledikçe astım, uyku apne gibi daha ciddi olabilen hastalıklarla     karşımıza çıkabilmektedir.

-Sık sık tekrarlayan sinüzit, farenjit, otit geçiriyorsanız alerjik  rinit uyumlu belirtileriniz varsa alerjik rinit teşhisi için yetişkin alerji uzmanlarına gitmenizde fayda vardır.

-Doktora gitmeye karar vermişseniz 1 hafta öncesinde alerji ilaçlarını, soğuk algınlığı ilaçlarını ve antidepresanlar ilaçlarınızı doktorunuza sorarak kesmeniz gerekir.

-Açlık gerekmediği için aç veya tok gelebilirsiniz.

-Alerjik rinit teşhisi için mutlaka dikkatli muayene ve sonrasında alerji testleri yapılmalıdır.

-Alerjik rinit teşhisi için yapılan testler sonrasında tedavi mutlaka deneyimli alerji uzmanları tarafından yapılmalıdır.

-Alerjik rinitin  diğer rinit nedenlerinden ayırt edilmesi gereklidir. Alerjik olmayan rinitin bir çok nedeni olduğu unutulmamalıdır.

-Alerjik rinit tedavisi korunma, ilaç tedavisi, alerji aşıları, tamamlayıcı tedavi ve eğitim olmak üzere birçok parçadan oluşmaktadır.

-Alerji aşıları alerjik rinit tedavisinde en etkili tedavi yöntemidir

-Alerji aşıları astım gelişmesini engelleyecek tek tedavi yöntemidir.

Önemli Bilgi:

Alerji Uzmanları ise (yeni adıyla İmmünoloji ve Alerji Hastalıkları Uzmanı) 18 yaşından büyüklerde görülen astım ve alerjik hastalıklar konusunda özel eğitim alarak İmmünoloji ve Alerji Hastalıkları Uzmanı diploması alan ve aynı zamanda da İç Hastalıkları veya Göğüs Hastalıkları veya Dermatoloji Uzmanı olan doktorlardır.

0 cevaplar

Cevapla

Yorum yazmak istermisiniz?
Katkıda bulunmaktan çekinmeyin!

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir